(¯`·.¸(¯`·.¸Edebiyat Gulzari¸.·´¯)¸.·´¯): Muallim Qiz (Hekaye) (2)

Behtigul mualim qiz oqughuchilargha qarighanda oghul oqughuchilargha, oghul oqughuchilarning ichidiki chirayi boy turqi qamlashqaniraq ballargha och idi. Ochligini chirayigha yaki gep sozliride korsetmisimu peyti kelgende purset tepip ularni bir qetip geptin yengiwalsa yaki ballarning aldida bir qetim tenqit qiliwalsa yaki shangxo qiliwalsa ichi ichidin hoshal yaki kongli ornigha chushkendek bolatti. Biraq buninggha qarimu qarshi Behtigul mualimning derisige oghul ballar kichikip kirmeytti we tapshuruqlarnimu bezenliri xata ishlisimu toluq waxtida tapshuratti. Qizlarning ichide kichikipmu kiridighanliri we tapshuruq ishlimeydighanliri hette ruxset sorap deriske kelmeydighanlirimu bar idi. Shunglashqa her qetim qizlarnila tenqit qilish bilen ichi pushqan Behtigul mualim oghullarning bolupmu bir nechche qamlashqan oghul ballarning hesh bi eyibini tapalmay haware idi.Behtigul mualim mu sinipqa deriske kirgili anche uzun bolmighashqa kimning deriske yaxshi yamanlighini anche toluq chushunip ketmigen idi, biraq bir balining tapshuruqni dawamliq waxtida we jawabini toluq yezip tapshursimu biraq hesapni yaki formulalarni kelturup chiqarghan jeryanini toluq yazmay jawabinila yezip qoyudighanlighini we bu balining eng keynidiki partida olturidighan boyi igiz ozi qamlashqan Tuniyaz isimlik bala ikenligini biletti, uni tapshuruqni bashqilardin kochurup yazidu dep oylaytti. Bir kuni deriske kirip ballargha tapshuruq depterlirini yandurup berip andin qizlardin bir nechchisini tapshuruq ishlimigen toghurluq tenqit qilghandin keyin we oghul ballardinmu bir nechchisini xata tapshuruq ishligenligi uchun tenqitlep bolghandin keyin, tapshuruqtiki bir tesirek tengpunglik formulasini kelturup chiqirishni doskigha chiqip jeryanini toluq yezip chiqishni Tuniyazgha didi.Tunuyaz sel hijil bolghandek boldiyu,ornidin des turup uzun putliri bilen salmaqliq dessep doskigha chiqti. U qolini anche sozmayla doskining eng ustidin bashlap tenglimini yeshkili turdi. Adette ballar doskigha chiqip hesap ishligende tapshuruq depterlirini elip depterdikini kuchurup qoyatti. Tuniyaz deptirinimu almastin toxtimay yazatti. Behtigul mualim Tuniyazning shundaq tes formulalarnimu eside tutuwalghanlighini we uni qayil qilghidek yeziwatqan basquchlirigha qarap, uzining Tuniyaz ustidin chiqarghan hokumining xata ikenligini hes qildi. Tuniyaz bir doska kelgidek bu tenglimini ishlep bolup,Behtigul mualimge semimilik bilen qarap turatti. Behtigul mualim ballardin:
- Tuniyazning ishligini toghrimu dep sorighan idi, ular hemmisi digudek:
- Toghra dep jawap berdi.
Behtigul mualim sel hijil bolghandek bolsimu, ballargha chandurmay:
- Tapshuruq digenni mundaq ishlesh kirekte, Tuniyaz siz nimishqa bu jeryanlarni tapshuruq deptiringizge yazmidingiz? Dep soridi.Tuniyaz turup:
- Kechurung, men qisqartipla yizip qoyghan idim didi. Behtigul mualim uni ornigha oltirishqa dewet qilghash:
- Sizning matimatikidiki asasingiz ching iken, mana mushundaq asas tikligende bu penni yaxshi ogengili bolidu, dep derisni bashlidi.
Behtigul mualimning neziride qamlashqan we chirayi jayidiki oghul ballarning hemmisi oyanchi we deriste nachar boludu digen bir kozqarash uning konglining chungqur yerliridin orun alghan idi.Bu qetim Tuniyazning uninggha bergen tesiri burunqi oylirigha bir sual belgisi bolup, ozining kozqarishigha gumanlanmay turalmidi. U Tuniyazning matimatika jehettiki bilimige qol qoymay amali yoq , chunki bu bir riyalliq idi. Bir kuni shu siniptiki ozi yeqin otidighan Hotenlik qiz Reyhan’gulni yatighigha chaqirip paranglashmaqchi boldi.Reyhan’guldin Tuniyaz toghurluq uchurlarni elishni mehset qilatti, chunki u Tuniyazning matimatikidiki bilimige qiziqip qalghandek turatti.Behtigul mualim Reyhan’guldin:
-Tuniyaz digen bala qandaq bala ?dep soridi Reyhan’gul turup:
-Behtigul mualim ejep Tuniyazning gipini sorap qaldingizghu? Uni yaxshi korup qaldingizmu qandaq ? diyishige, Behtigul mualim:
-Qalaymiqan gep qilmang jumo, men peqetla uning matimatikidiki bilimige qiziqip qaldim.didi.Reyhan’gul turup:
- Chaqchaq qilip qoydum, men sizge sozlep berey dep Tuniyaz toghurluq gipini bashlidi:
- Tuniyaz Ghulja sheherige anche yiraq bolmighan bir yezidin iken,dadisi kichik waxtida kisel bilen alemdin otuptu. Ikki singlisi we bir inisi bolup Tuniyaz oyning chongi iken. Apisi yezidin bergen yerge bughday ,qonaqlarni terip bir oyning eghirlighini dumbisige elip keche kundiz etiz ishi bilen aldirash bolghashqa Tuniyaz 7 yeshidin bashlap apisigha yardemliship,deristin qaytip kepla etizning we oyning ishlirigha yardemlishidiken. Kichigidin oqushqa bek qiziqidiken, biraq toluq ottira mektepni puturup ali mektep oquydighan puli bolmighashqa 4 yildek her xil ishlarni qilip ozi pul tepip 2 yilning aldida biz bilen billi imtihan berip bu mektepke kirgen.Hazirmu shenbe yekshenbe kunliri demalmay erkin bazarda soda qilidighan eghinilirige qariship pul tepip ukilirini uqutishqa we apisigha pul ewetip beridiken. Uning qolidin kelmeydighan ishi yoq, ozi bek aq kongil bala bolup,bizning herqandaq ishimiz bolsa yaq dimey qilip beridu, hetta ayighimizning pashnisi chuship qalghandimu birnimilerni qilip yasap bergen waqlirimu boldi. Kallisi bek ishleydu, uzi derisni anche qarap ketmisimu imtihanlardin sinipimizning birinchiligini heshqachan berip baqqan emes.Kongli bek tuz bolup heshqandaq yaman niyiti yoq qizlarning qolinimu tutup qoyushtin xijil bolidu. Bir qiz bilen bir karwatqa yatquzup qoysimu u qizgha cheqilmaydighinigha ishinimen. Qizlar bilanla emes oghul ballar bilenmu shundaq yeqin otidu, sinipta uning qolini heshkim basalmaydu, bek qawul. Huddi ozimizning akisidekla muamile qilidu.Emdi shu bezide haraqmu ichip qoyudu, oghullarning gepige qarighanda uning mes bop baqqinini koripbahmaptu haraqni bek kutiridu deydu.didi.
Behtigul mualim Reyhan’gulning gipige taza qulaq silip anglap bolghandin keyin:
- Eslide mundaq deng,u bala qarimaqqa undaq japakeshtek turmaydu, bir oyanchi balamiken deptikenmen, kiyimlirige qarisam uzini bek yasap yurudiken diwidi.Reyhan’gul turup:
- Tuniyaz shenbe yekshenbe kuni Dong koriktiki eghinisining dukinigha qariship beridu,u bir kiyim kichekni top satidighan magizin bolup,bizgimu erzen moda kiyimlerni ekilip erzan bahada setip beridu, ulardin kiyim –kichek alidighan ballar bizning mektepte xeli jiq, disingiz sizgimu ekilip beridu, dep Behtigul mualimge kulip qoydi.
Tuniyaz heqiqeten Reyhan’gulning diginidek aq kongil bashqilargha qolidin kelgen yardemni ayimaydighan tirishchan yigit bolup, qizlarning qolini tutushtinmu xijil bolishining ozige tushluq sewepliri bar idi, eger konglidikidek qiz bolsa u ergizmu ikkilenmestin uni baghrigha ching besip soyushtin yanmaytti.Tuniyaz hazirqi sinipidiki ballardin 4-5 yash chong bolghashqa we uzini sehradin keldim dep towen bilgeshke, sheherlik qizlarni ozini yaratmaslighidin ensirise yana bir tereptin mektep puturup yurtigha qaytip ukilirini qatargha qoshush we apisining halidin xewer elish ishlirini oylap, zadi oz yurtidin qiz tappay bolmaydighinini yaxshi biletti. Shunglashqa u mekteptiki qanchiliq chirayliq qizlar bolsimu anche sep sap ketmeytti. Behtigul mualim deslep sinipqa kirgende, Tuiniyazmu uning heqiqetenmu chirayliqlighidin heyran qalghan bolsimu ta hazirghiche teshigha chiqirip oghul ballarning geplirige arliship baxmidi.Shunglashqa oghullarmu qizlarmu uni qizlargha anche sep sap ketmeydighan we qizlargha chong ademdek muamile qilidighinidin anche gumanlanmaytti.Yurttiki waqitlirida bolupmu toluq ottira mektep uquwatqan chaghlirida u bek shoq idi.Keshlerde mektepte ogunish qilghili kilip, atayttin sinipning chirighini ochuruwitip qizlarning kokirigini we bashqa yerlirini tutup qizlarni chiqiritip oynaytti,bir kuni ularning mektiwige sirttin bir chitrayliq qiz bala almiship kelgen bolup, uning chirayliqlighidin nechche kun derismu kallisigha kirmigen idi, bir kuni keshte imtihan tekraridin keyin oyige kitiwatqan u qizning keynidin kilip uni quchaghlapla soyiwaldi, u qiz uni ishtiriwitim oyige qechip ketken bolsimu, etisi u qiz Tuniyazgha burinqidinmu yeqimliq kulip qoyidighan boldi. Bir ay otmey u qiz bilen xelila yeqin bolup qaldi.Biraq toluq ottira mektepni putirgendin keyin u qizni oydikiliri bir kadirning balisi bilen toy qilishqa zorlap 18 yeshidila toy qilip ketken idi, Tuniyaz u qizni heqiqetenmu yaxshi koretti.